Waarom we wel moeten praten over de overgang!

29 april 2019

Over de ontwikkeling in de kindertijd, de pubertijd en de vruchtbare tijd wordt uitgebreid gesproken. Maar de overgang in een vrouwenleven moffelen we een beetje weg. We wuiven onszelf in het openbaar stilte koelte toe maar melden zelden een opvlieger te hebben. Wie dit wel doet moet rekening houden met starende blikken en stamelende antwoorden. Ook op het werk en binnen relaties of het gezin is vaak veel onbegrip voor de veranderingen die optreden en worden klachten soms weggezet als aanstellerij.  

Overgangscijfers (Bron: Stichting Vuurvrouw landelijk platform voor vrouwen in de overgang)

  • Op dit moment zijn er naar schatting 1,6 vrouwen in Nederland in de overgang.
  • 80% van deze vrouwen heeft last van overgangsklachten, zoals opvliegers, stemmingsklachten en slecht slapen.
  • De overgang duurt voor 85% van de vrouwen vijf tot tien jaar. 15% van de vrouwen ervaart na tien jaar nog steeds klachten.
  • En een op de drie vrouwen heeft zoveel last van de overgang dat het hun dagelijks werk en leven beïnvloed.

Negeren van klachten

Veel vrouwen geven niet graag toe in de overgang te zitten. Het is het einde van de vruchtbare periode en het begin van een hele riedel aan vervelende klachten waaronder stemmingswisselingen, verminderde sekslust, opvliegers, botontkalking, aderverkalking, overgewicht en slecht slapen. Niets om over op te scheppen dus, maar de klachten gaan natuurlijk niet weg als je ze negeert.

Burnout of overgang?

Het negeren van klachten leidt zelfs regelmatig tot verkeerde diagnoses. “Meer dan de helft van de vrouwen in de menopauze leeftijd die thuiszitten met een burn-out heeft een hormoondeficiëntie” zegt Huisarts Nora Hendriks, gespecialiseerd in hormoontherapie, en schrijver van het boek ‘Het menopauze taboe’. Op haar spreekuur verschijnen veel vrouwen in de overgang die het niet meer zien zitten en die al maanden thuis zitten. “Die krijgen de juiste hormoonpreparaten toegediend en kunnen vervolgens weer aan het werk” (Bron https://nieuws.nl/vrouw/20190411/huisarts-nora-hendrik-meer-dan-de-helft-van-de-vrouwen-in-de-menopauze-leeftijd-die-thuiszitten-met-een-burn-out-heeft-een-hormoon-deficientie/)

Hart- en vaatziekte of overgang?

Andersom komt ook voor. Vrouwen schrijven klachten toe aan de overgang en gaan daarom niet naar de dokter. Gynaecoloog Ingrid Pinas: “De overgang is wel natuurlijk, maar wat het met je doet kan onnatuurlijke gevolgen hebben die soms levensbedreigend kunnen zijn.” (Bron: https://www.vrouwenindeovergang.nl/interviews/interview-alles-over-de-overgang/). Ze raadt aan altijd naar de huisarts te gaan met klachten zodat die de bloeddruk, het cholesterolgehalte, suiker in de urine, en de lever-, nier- en schildklierfunctie kan controleren om te zien of je geen ernstige hart- en vaatziekte hebt.

De aanpak van overgangs- en menopauzeklachten verschilt dus nogal per arts. Zo pleit huisarts Nora Hendriks voor hormoontherapie. Zij ziet dit liever dan de medicijnen voor een te hoge bloeddruk of antidepressiva die gynaecoloog Ingrid Pinas juist soms nuttig vindt.

Wat kunnen we zelf doen?

  1. Zorg dat je een kloppende diagnose krijgt. Komen jouw klachten door de overgang of zijn het symptomen van iets anders?
  2. Leefstijlverandering met extra bewegen, yoga, voedingsaanpassingen (minder calorieën en minder zetmeel, suiker en alcohol) en voedingssupplementen (magnesium, vitamine D, B12, calcium), stoppen met roken, zoeken naar nieuwe balans in het leven.
  3. Daar waar de meningen van artsen verschillen wordt die van jou belangrijker. Informeer jezelf dus goed over de verschillende mogelijkheden en zorg ervoor dat je een behandeling krijgt die bij jou past en waar jij je goed bij voelt.
  4. Wees open en communiceer meer over je overgangsklachten, met je partner, werkgever of andere vrouwen in de overgang. Hoe gaan zij ermee om. Wissel tips uit!

Wist je dat?

De overgang is biologisch gezien heel ongebruikelijk. Er zijn maar twee andere zoogdieren waarvan de vrouwtjes ook in de overgang komen en nog lang leven nadat hun vruchtbare periode verstreken is. De kleine walvissoort de Indische griend en de orka waarvan de vrouwtjes tot wel zeventig jaar langer leven dan de mannetjes. Orkavrouwtjes die door de overgang heen zijn genieten veel aanzien en leiden de groep met hun wijsheid en ervaring. Daar kunnen wij nog een voorbeeld aan nemen.